Pierwsza podróż kamperem wiąże się z wieloma ekscytacjami, ale też obawami – i zwyczajnymi niepewnościami. Wiem, bo sam też przez to przechodziłem. Popełniłem błędy po to, żebyście Wy już nie musieli, i żeby Wasza pierwsza podróż przebiegła bez zaskoczeń i nerwów. Zobacz, czego się po niej spodziewać – ale przede wszystkim przekonaj się, że rozpoczęcie przygody z kamperami wcale nie jest takie trudne!
Artykuł powstał w ramach współpracy z marką Volkswagen Samochody Dostawcze
W poniższym poradniku przeszedłem po kolei przez wszystkie kroki związane z przygotowaniami do pierwszej podróży kamperem – od tych najbardziej bazowych do tych sięgających już samej jazdy. Po drodze znajdziesz listę rzeczy do spakowania na pierwszy wyjazd kamperem oraz informacje co muszę wiedzieć przed pierwszą podróżą kamperem. Na końcu zamieściłem również najczęstsze błędy popełniane podczas pierwszego wyjazdu kamperem. Ale najpierw sprawa na długo przed etapem pakowania:
1. Dobierz odpowiedniego kampera
Kampery dzielimy na cztery typy ze względu na ich zabudowę (nie tylko przestrzeni za kabiną, ale i samej kabiny). Pierwszy stopień wtajemniczenia stanowią campervany (w środowisku caravaningowym nazywane „blaszakami” – czyli auta mieszczące jak najwięcej kamperowego wyposażenia w nadwoziu zwykłego dostawczaka).
Kolejne kroki w rozwoju to półintegry (czyli to, co najczęściej rozumiemy pod hasłem „kamper” – kabina i podwozie jednego z dużych aut dostawczych połączone z kamperową zabudową) oraz alkowa (które dorzucają do tej formuły dużą sypialnię nad kabiną kierowcy).
Na samym szczycie piramidy hierarchii społecznej caravaningu znajdują się integry, czyli pełnoprawne domy na kołach z kabiną kierowcy w pełni zintegrowaną (stąd nazwa!) z zabudową przestrzeni mieszkalnej.
Nie będę tutaj wskazywał, który typ kamperów jest najlepszy w ogóle, ale stwierdzę, że przygodę tę najłatwiej zacząć od najmniejszych campervanów. Jest grupa osób, która po podjęciu decyzji „w te wakacje wybieramy kampera!” wykłada od razu pieniądze na gigantyczny dom na kołach, ale to te same osoby, które po założeniu pierwszy raz nart od razu pakują się na najwyższą górę.
Największe kampery niewątpliwie pomieszczą więcej osób i zapewnią im większy komfort, ale z kolei początkujący w tej materii kierowca zamiast spędzać przygodę życia, to nabawi się siwych włosów jeszcze zanim wyjedzie takim drogowym okrętem z parkingu i włączy się do ruchu.
Dochodzi do tego jeszcze jeden aspekt, o którym zapomina wiele osób wybierających się na pierwszą podróż kamperem: dopuszczalna masa całkowita. Jeśli posiadasz prawo jazdy kategorii B, DMC kampera nie może przekroczyć 3,5 tony. Nawet jeśli jesteś zapewniany, że dany model łapie się do tej kategorii, to jeszcze nie wszystko: zdarzają się patenty, zwłaszcza wśród konstrukcji mniej renomowanych firm, w którym kamper przy DMC 3,5 tony sam waży na przykład 3150 kg. Bezpieczne i legalne podróżowanie takim zestawem w cztery osoby z potrzebnym ekwipunkiem jest wtedy niemożliwe.
Wobec konsekwentnie poszerzającego się grona kamperowiczów nie powinna dziwić rosnąca rola najmniejszych campervanów, które gonią najpopularniejsze na rynku w ostatnich dekadach półintegry. Tym bardziej, że najnowsze modele w tym segmencie potrafią bardzo wydajnie wykorzystać w kabinie poręczne wymiary zewnętrzne.
PORADA: Numerem 1 w tym zakresie niezmiennie już od pół wieku jest legendarny Volkswagen California. Najnowsza, siódma już generacja najpopularniejszego kampervana świata przy wymiarach rodzinnego minivana (5,17 m długości, 1,94 m szerokości i 1,97 m wysokości) dysponuje pełnoprawnymi miejscami do spania dla czterech dorosłych osób, szafkami na ubrania i lodówką, przestrzenią do przygotowywania oraz konsumpcji posiłków, a przy odpowiedniej konfiguracji za sprawą łatwo wyciąganych siedzeń – również bagażnikiem mieszczący rowery albo deskę surfingową.
Teraz ta przestrzeń jest jeszcze łatwiej dostępna dzięki kolejnej zdobyczy: California po latach kariery po raz pierwszy doczekała się drzwi przesuwnych z drugiej strony (od kierowcy). Projektanci Volkswagena są naprawdę dobrzy w te klocki: widać, że w autach tego typu spędzili sporą część swojego życia i tyle też czasu poświęcili na poprawianie ich wnętrz.
W tym miejscu trzeba zauważyć, że campervany mają jedno ograniczenie wobec większych wariantów kamperów: brak łazienki. Jeśli jednak zamierzacie stosować się do niniejszego poradnika, to i tak podczas pierwszej podróży nie odczujecie jej braku (zobacz dział „Gdzie się wybrać w pierwszą podróż kamperem”). Tym bardziej, że łazienka i toaleta to wiele kolejnych elementów do opanowania przed wyjazdem i utrzymania w trakcie i po wyprawie.
Vanlife to często szkoła życia. W tym przypadku lekcja, którą dają nam kampery, to: więcej nie zawsze znaczy lepiej. Nie napalaj się na największego możliwego kampera, a wybierz ten, który jest realnie dopasowany do Twoich potrzeb i doświadczenia.
Tym bardziej, że wymiary zewnętrzne nie muszą się przekładać 1 do 1 na możliwości wykorzystania przestrzeni w praktyce. Tę determinuje przemyślany układ wnętrza oraz szereg pomniejszych zmiennych: wielkość przestrzeni dziennej, liczba szafek, możliwość uchylania dachu do góry, konieczność składania łóżek w celu wykonania podstawowych czynności w kabinie czy choćby wielkość lodówki.
2. Sprawdź kampera przed wyprawą
Nie musi to być od razu dodatkowy weekend nad morzem na oswojenie, ale niezależnie od tego, czy wybierasz kampera na kilkudniowy wynajem, czy zamierzasz go rzeczywiście traktować jako swój drugi dom, przymierzcie się do danego auta całym składem, którym zamierzacie się wybrać w podróż.
Mam tu zwłaszcza na myśli dzieci. W przypadku tych najmniejszych sprawdź możliwość zamontowania fotelików. Po pierwsze, czy jest oczekiwana liczba punktów mocowania Isofixa, a po drugie, czy dany model Twojego fotelika pasuje do danego miejsca siedzącego (fotele w kamperach w drugim rzędzie często są wyprofilowane w niestypowy sposób).
I wreszcie po trzecie: czy dzieci widzą coś podczas jazdy przez okna. W przypadku wyspecjalizowanych konstrukcji (lub domorosłych przeróbek) może się zdarzyć tak, że przy słabej widoczności najmłodszemu pasażerowi jest niedobrze już godzinę jazdy za domem… Strach pomyśleć, co się stanie za kilkanaście godzin na górskich drogach Włoch lub Chorwacji.
3. Co spakować na pierwszą podróż?
Jeśli czytasz to jako osoba, która na pierwszą podróż kamperem będzie go wynajmować, to w zakresie wyposażenia typowo kempingowego najprościej będzie polegać w tym zakresie na wypożyczalni i poprosić ją o wersję „full pakiet”.
Wiele z takich firm ma już gotowe zestawy, obejmujące naczynia i pozostały sprzęt kuchenny, namioty i markizy, krzesła, czy w końcu środki czyszczące. W ten sposób unikniesz zbędnych kosztów (chyba, że kolekcjonujesz zastawę kempingową), oszczędzisz czas i skupisz się na tym, co najważniejsze w tej przygodzie – czyli relaksie.
Z kolei w zakresie bagażu rodzinnego odwrotnie – nie przesadzaj z ilością zabieranych rzeczy. Osoby zaczynające swoją przygodę z vanlife zwykle pakują ich zdecydowanie za dużo, co akurat w przypadku kamperów realnie utrudnia życie na wyjeździe – szybko przekonasz się, że jakkolwiek dużego kampera nie wybrałeś, to każdy zakamarek w nim jest na wagę złota (a nie kolejnej kolekcji bluz, której nie ruszysz).
Rzeczy, których REALNIE potrzebujesz mieć na pokładzie kampera:
- Zestaw ubrań (najlepiej na cebulkę – włącznie z tymi grubszymi, bo noce nawet nad Morzem Śródziemnym latem mogą czasem być zimne; zawsze przyda się też warstwa przeciwdeszczowa)
- Buty (najlepiej sportowe, outdoorowe)
- Produkty kuchenne: gąbka i płyn do mycia naczyń
- Produkty higieniczne: chusteczki suche i mokre, ręcznik papierowy
- Jeśli w kamperze jest toaleta: odpowiedni środek do niej
- Jeśli w kamperze jest kuchenka: dobrze mieć zapasową butlę gazu – jej zdobycie w miejscu docelowym może być trudne lub wyraźnie droższe
- Najazdy poziomujące pod koła
- Apteczka, środek odstraszający komary, krem z filtrem UV, kosmetyki
- Mydło w płynie, płyn dezynfekujący
- Ładowarki, latarki; dobrze mieć powerbank o sensownej pojemności
- Długi przedłużacz (naprawdę długi, kołowy, typu 30 m – im dłuższy, tym lepszy)
- Przejściówki: standardową i trójbolcową; jeśli wybieasz się do kraju z innym typem gniazdek (na przykład Wielka Brytania), to warto zaopatrzyć się również w przejściówkę tego typu
- Zapas wody pitnej
- Produkty spożywcze na pierwsze dni. Tu nie ma co przesadzać, ale też się nie da ze względu na ograniczoną wielkość lodówki. Skupiaj się na prostych składnikach, które nie wymagają za dużo energii do przygotowania: moc kuchenek kempingowych i grubość denek przystosowanych do nich patelni i garnków skazują wyznawców vanlife na dietę opartą o ryże, makarony i fasolki po bretońsku.
Wyjątek do powyższego punktu stanowią dzieci, które są przywiązane do określonych produktów spożywczych dostępnych tylko w Polsce. Z drugiej strony, czasem się można zdziwić, co znajdzie się we włoskim Lidlu lub Sparze… Zdziwić się można również na widok cen: czasem są one niższe niż w Polsce, więc miejcie to na uwadze, że jadąc „na zachód” nie musicie już robić wałówki jak w latach 90.
Racjonalizacja ilości rzeczy zabieranych do kampera to poważna kwestia z dwóch powodów. Po pierwsze – pozwala utrzymać wnętrze naszego domu na kołach w porządku. A ten, przy tak ograniczonej przestrzeni, jest kluczowy dla jakości wypoczynku i stosunków międzyludzkich kamperowej załogi.
To też kwestia bezpieczeństwa. Pamiętajmy, że szampony, talerze, sztućce i słoiki z sosem wsadzamy do łazienki, szafki czy lodówki, ale następnie ruszamy tym zestawem w drogę przez krawężniki, zjazdy na autostradach i polne drogi. Wszystkie z wymienionych rzeczy ułóż więc tak, żeby się nie rozbiły już przy ruszeniu (choć i tak pewnie na pierwszych metrach usłyszysz jakiś dźwięk dobiegający z którejś z szuflad czy schowków, którego się nie spodziewałeś).
Pakuj rzeczy z myślą o tym, jak się zachowają podczas awaryjnego hamowania lub nagłej zmiany kierunku jazdy. Najcięższe przedmioty układamy nisko i najbliżej osi pojazdu (na przykład pod dolnym łóżkiem). Nie zostawiaj niczego na przestrzeniach otwartych, typu łóżko, podłoga lub stół – wszystko z tych miejsc zaraz będzie latało po całym aucie.
Ograniczanie ekwipunku dotyczy również elektroniki. Pomijając już aspekt ideologiczny, to znaczy wykorzystanie vanlife właśnie jako szansę na ucieczkę od zniewalających nas ekranów, dochodzi jeszcze kwestia czysto pragmatyczna: pomyśl, czy rzeczywiście potrzebujesz choćby elektrycznej szczoteczki lub maszynki do golenia, które po kilku dniach z dala od cywilizacji staną się kolejnym elementem wymagającym korzystania z akumulatora kampera. Z tego też względu zdecydowanie lepiej korzystać z tradycyjnego czajnika z gwizdkiem.
4. Co sprawdzić przed podróżą?
Jeśli jedziesz poza Polskę, dobrze sprawdzić kilka zasad dotyczących ruchu i miejscowej kultury dotyczące kraju, do którego się wybierasz i tych, przez które przejedziesz tranzytem:
- Przepisy drogowe w danym kraju: ograniczenia prędkości dla określonych typów pojazdów, dopuszczalna zawartość alkoholu we krwi.
- Wymagane ubezpieczenia: w niektórych krajach poza Unią Europejską wymagana jest Zielona Karta lub ubezpieczenie graniczne. Niezależnie od nich zawsze dobrze wykupić dodatkowe ubezpieczenie podróżne oraz assistance.
- Przepisy określające miejsca, w których można nocować w kamperze
- Dobrze zapoznać się z miejscowymi zwyczajami i zasadami również na płaszczyźnie społecznej.
- Nie zapomnij prawa jazdy! O ile w Polsce już przyzwyczailiśmy się do korzystania z mObywatela, pamiętaj, że poza granicami RP potrzebujesz fizycznego blankietu.
Odrób pracę domową również z zakresu obsługi kampera i innych urządzeń/środków, które bierzesz:
- Jak uzupełnić czystą wodę
- Jak spuścić wodę szarą
- Jak opróżniać kasetę WC
- Skąd brać czystą wodę i gdzie opróżniać nieczystości (w praktyce – na polach kempingowych, czasem na punktach obsługi podróżnych przy autostradach)
- Gdzie podłącza się kampera do prądu i co dalej należy zrobić już na pokładzie, by z niego korzystać
- Jak włączyć ogrzewanie postojowe lub klimatyzację i jak sprawdzić z którego źródła energii korzysta
- Jak obsługuje się lodówkę i z jakiego źródła energii korzysta (prąd lub gaz)
5. Wybierz racjonalny cel podróży
To kolejny temat, w którym nadmierny entuzjazm początkujących adeptów może zaprowadzić ich na manowce. Niesieni chęcią spełnienia długo kiełkującego w nich marzenia, od razu chcą iść na całość i przeżyć przygodę życia. W praktyce oznacza to często albo zbyt odległy cel podróży, albo zbyt napięty harmonogram wyjazdu, który ostatecznie prowadzi do chronicznej presji czasowej i irytacji z zalegania z realizacją celu – a tego mamy już dość chyba na co dzień w pracy…
Kampera traktuj jako „dom na kołach” z naciskiem na słowo „dom”. Nie traktuj go jak samochodu osobowego, którym możesz pokonywać setki kilometrów każdego dnia i nadrabiać spóźnienia na trasie. Tym bardziej w wakacje. Podczas planowania trasy skup się raczej na wersji minimum, bo cokolwiek ponad tę w praktyce i tak będzie trudno zrealizować.
Pierwsza podróż powinna być prosta logistycznie… co nie oznacza jednak, że musi ograniczać się do wypadu za miasto. Przy racjonalnych założeniach czasowych spokojnie można wybrać się na przykład do Niemiec, Danii, Chorwacji albo Włoch.
Dlaczego wskazuję akurat te kraje? Po pierwsze – da się do nich dojechać w jeden dzień. Podczas pierwszych godzin kontaktu z kamperem – zwłaszcza większym – radzę unikać jazdy nocą. O ile na autostradzie taki samochód nie będzie stanowił znacząco większego wyzwania, to co innego już po zjechaniu na wąską drogę dojazdową lub przy manewrowaniu przy parkowaniu. Naprawdę wolisz wykonywać takie czynności po raz pierwszy przed zachodem słońca.
Z tego samego powodu pierwszą podróż lepiej wykonywać nie od razu w szczycie sezonu, gdy kierowca będzie skazany na przeciskanie się dopiero co poznanym autem przez korki na drogach i ciasno ustawione kampery na polach.
Po drugie: wymienione kraje mają dobre bazy kempingowe. Zwłaszcza Włochy dysponują w rym zakresie świetną ofertą. Na pierwsze noclegi zdecydowanie rekomenduję korzystanie z jednego z takich oficjalnych punktów. W udostępnionej parceli będziesz mógł liczyć na dostęp do prądu, wody, węża lub innych rzeczy, o których być może zapomniałeś lub z braku doświadczenia nie wiedziałeś.
W takich miejscach zawsze znajdą się ludzie, którzy chętnie pomogą i podzielą się swoją wiedzą. Sama świadomość, że tej pierwszej nocy nie jesteśmy sami, już dla wielu osób pozytywnie wpływa na przeżywanie tych pierwszych chwil w kamperze.
Ważne jednak, by dane pole kempingowe rzeczywiście miało takie wyposażenie oraz obsługę, która udzieli instrukcji na przykład na temat punktu zrzucania nieczystości. Innymi słowy: że pod tą nazwą nie kryje się kawałek krzywego pola od rolnika, który upatrzył sobie w modnym haśle kolejne źródło dochodu po agroturystyce.
Słabo rozwinięte pola kempingowe to nadal codzienność w wielu miejscach Europy, jak również Polski: warto je sprawdzić wcześniej ich oceny w internecie, a najlepiej w sprawdzonych źródłach wiedzy pokroju wydawnictw autorstwa Mikołaja Gospodarka z serii „… na czterech kółkach” wydawnictwa Pascal.
Podsumowując – proponowany scenariusz:
- Przed wyprawą obieramy sobie za cel konkretne pole kempingowe i rezerwujemy sobie na nim wcześniej nocleg wcześniej, by mieć pewność dostępności.
- Wyjeżdżamy maksymalnie wcześnie rano korzystając z długich dni w letnich miesiącach – tak, by dojechać do celu przed zachodem słońca.
- Instalujemy się w przewidzianych regulaminem pola godzinach.
- Chill 🙂
6. Jak prowadzić kampera? Zmień przyzwyczajenia z osobówki
Nie żebym straszył: tak naprawdę prowadzenie auta nawet o gabarytach integry wcale nie jest trudne, a campervana prawie w ogóle nie różni się od zwykłej osobówki. Pamiętać należy tylko o kilku zapalnych punktach. I z nimi można sobie jednak poradzić za sprawą przewag, jakie kampery oferują.
Tak – są wyzwania, ale i są plusy: osoby przesiadające się z aut osobowych doceniają tu nieporównywalnie lepszą widoczność, która wynika z dużych luster bocznych, oraz wysokiej pozycji za kierownicą – jeszcze wyższej niż w cenionych za to SUV-ach. Do tego często oferują zaskakująco (dla osób mających pierwszą styczność z konstrukcjami tego typu) dobrą zwrotność za sprawą głębokiego skrętu przednich kół.
Jak się można spodziewać, pamiętać trzeba o większych gabarytach: szerokości, ale i długości (skręcamy z „naddatkiem” – tak, żeby wewnętrzne koło tylnej osi nie skróciło sobie drogi przez krawężnik… lub słupek). Przede wszystkim jednak zawsze z tyłu głowy trzeba mieć większą wysokość. Zwracać uwagę należy na wszelkie mosty, wjazdy do garażów, ale też gałęzie drzew czy znaki.
Skąd wiedzieć, gdzie się możemy zapuszczać większymi kamperami, a gdzie nie? Można to sprawdzić przed podróżą, ale wersja prostsza i na wakacyjne potrzeby często wystarczająca – po prostu śledzić, które drogi wybierają ciężarówki… Problem mogą stanowić tylko oddalone od cywilizacji drogi prowadzące do miejsc, które akurat często przyciągają miłośników vanlife – tutaj znów punktuje wybór mniejszego kampera.
Drogi i parcele na polach kempingowych zwykle są na tyle szerokie, że manewrowanie na nich nie stanowi problemu. Dla spokoju po odbiorze kampera można jednak wykonać parę prób „na sucho” na jakimś pustym parkingu pod centrum handlowym lub na jednym z MOP-ów na autostradzie po drodze. Współczesne kampery renomowanych marek wyposażone są już zarówno w czujniki parkowania, jak i kamerę cofania, dzięki którym jazda wstecz nie powinna stanowić dodatkowego wyzwania nawet dla osób, które do tej pory nie miały styczności z motoryzacją tego kalibru.
Kolejną przewagą wskazywaną przez nowych w kamperowym uniwersum jest zaskakująco wysoki komfort resorowania: dostosowane do dużych obciążeń podwozia tych modeli wyposażone są w końcu w zawieszenia o większym niż auta osobowe skoku, a przede wszystkim w opony o bardzo dużym jak na powszechne przyzwyczajenia profilu bocznym. Do tego dochodzą dostosowane do długich podróży fotele i mamy przepis na naprawdę wygodną jazdę nawet przez długie godziny.
Niech te płynne reakcje nie będą jednak złudne: większa masa z przesuniętym w górę wobec aut osobowych środkiem ciężkości oraz dłuższe przełożenie układu kierowniczego przekładają się na płynniejsze, ale też bardziej ospałe reakcje podwozia na komendy kierowcy.
Ten musi więc zachowywać ciągłą uwagę, a najlepiej – po prostu jeździć wolniej. Zależnie od wielkości kampera jego maksymalna prędkość na dłuższych odcinkach wynosi między 90 km/h (w przypadku największych modeli) a około 130 km/h dla campervanów, Jest to kwestia nie tylko odpowiedzialności i bezpieczeństwa, ale też zużycia paliwa i hałasu w środku, które przy wyższych prędkościach stają się już nieznośne. Dlatego więc najlepiej założyć sobie prędkość przejazdową na autostradach w okolicach 110 km/h i bez stresu docierać do celu.
PORADA: W powyższym poradniku zebrałem dla Was mnóstwo informacji z różnych obszarów. Jeśli nie czujesz jeszcze, żebyś opanował całą tę wiedzę przed wyruszeniem w pierwszą podróż, polecam wybór kamperów marki Volkswagen Samochody Dostawcze oraz skorzystanie z przygotowanej przez nią aplikacji California on Tour.
W jednym darmowym programie zebrano tutaj wszystkie przydatne nie tylko początkującym wyznawcom vanlife informacje, które obejmują wykaz dostępnych pól kempingowych i miejsc, w których można legalnie nocować autem, jak i przystępnie przedstawione na polskojęzycznych klipach wideo instrukcje obsługi kamperów Volkswagena. Dostępna w Google Pay i w App Store aplikacja znacząco ułatwi Ci zaplanowanie pierwszej podróży kamperem… i każdej kolejnej też!
Najczęstsze błędy początkujących kamperowiczów
Jeśli tylko dobrze się przygotujecie do pierwszej podróży kamperem, to na pewno będziecie ją miło wspominać i vanlife Was wkręci na dobre. By tak się stało, unikaj przede wszystkim poniższych błędów, które najczęściej popełniają początkujący kamperowicze:
- Zbyt ambitny plan wyjazdu: za duże dystanse pomiędzy kolejnymi punktami lub za mało czasu na realizację zaplanowanych zadań
- Jazda w nocy pod presją czasu przy ograniczonym doświadczeniu w prowadzeniu kamperów w ogóle, a co dopiero w takich warunkach
- Pakowanie zbyt dużej ilości ubrań/gadżetów/jedzenia
- Pakowanie bez wyobraźni, co prowadzi do uszkodzenia rzeczy w szafkach lub ryzyka obrażeń podczas wypadków
- Brak uzupełnionej wody czystej przed wyjazdem
- Brak opróżnionych zbiorników na wodę szarą i kasetę WC
- Nocowanie w niedozwolonych miejscach
