Tak jak wożące hippisów w latach 60. po Kalifornii VW Transportery, tak i pielęgnujący w prostej linii schedę po nich VW California są jak żaden inny samochód na rynku. To żadna tajemnica, ale można się zastanawiać, dlaczego właśnie ten model ma tak kultowy status i nadal cieszy się tak wyjątkową pozycją na rynku? Odpowiedź jest bardzo konkretna i poznałem ją podczas wyjazdu do polskiej ostoi potomków hippisów – na Hel!
Materiał powstał we współpracy z marką Volkswagen Samochody Dostawcze
Podobnie jak trampki Converse’a, iPhone czy Thermomix, Volkswagen California jest bardziej ruchem społecznym niż produktem. Zawsze tak było. Pierwszy zestaw do przeróbki Volkswagena Typ 2, czyli dopiero co wprowadzonego do produkcji furgonu na bazie Garbusa, został wprowadzony na rynek RFN w 1951 r. W 1958 r. przerodził się on w pierwszy kompletny samochód kempingowy Volkswagena: opracowanego przez Westfalię Transportera z opcją SO23.
Służbowy wóz hipisów
W warunkach odradzającego się Zachodu pomysł ten spotkał się z dużym zainteresowaniem młodych rodzin wybywających nad jeziora i w góry, ale podręczniki do historii motoryzacji tak często o tym nie wspominają, bo kampery Volkswagena mają też drugą datę narodzin.
Nim podczas „lata miłości” w 1967 r. ukuto w Kalifornii termin „hipis”, ten już miał swój pojazd służbowy. Tanie i już wysłużone furgonetki Volkswagena nadawały się do tej roli idealnie: w środku miały dość miejsca, by w nich zmieścić deski surfingowe, spać, jeść… i robić wszystkie te rzeczy, które robili hippisi, z dala od oczu społeczeństwa.
Z zewnątrz sympatyczny i całkiem pozbawiony maczystowskiej energii amerykańskich krążowników szos beztrosko powolny busik był doskonałą antytezą dla obowiązującego wtedy systemu, gdy liczyło się tylko więcej, szybciej i głośniej (kojarzy się Wam z czymś?).
Uchwycony na Woodstock w 1969 r. Microbus zyskał pacyfkę namalowaną na znaczku VW i status symbolu tamtego jedynego w swoim rodzaju okresu w historii, który już się nie powtórzy.
Sam kamper Volkswagena się jednak powtórzył. W latach 70. model wsparty już na Transporterze drugiej generacji zyskał formę znaną nam do dzisiaj (uchylany do góry dach i tak zwany układ „Berlin” z kuchnią naprzeciwko bocznego wejścia i łóżkiem z tyłu). W 1988 r. – już postacią dobrze znanego z polskich ulic Transportera T3 – zyskał w końcu podsumowujące ten etap w historii oznaczenie California.
Rozdział siódmy, a tak naprawdę drugi
Po nie mniej udanych Californiach wspartych kolejno na niezbędnym dla zrobienia kariery Transporterze T4, a następnie T5, T6 i T6.1, w 2024 r. przyszedł czas na T7. Teraz jednak tylko w samej nazwie, bo po dekadach związku z Transporterem, California oficjalnie wzięła z nim rozwód i przeniosła się razem z Multivanem na uniwersalną platformę modeli osobowych Volkswagena – MQB Evo.
Ruch ten otworzył kamperowi Volkswagena drzwi do wielu nowych udogodnień. Dosłownie, bo teraz „Cali”, podobnie jak rodzinny van, a inaczej niż dostawczak, zyskał drugie przesuwne wrota po stronie kierowcy. W uniwersum kamperów to rewolucja na miarę przewrotu kopernikańskiego, bo tak jak pół wieku temu stosowany w dalekim przodku układ „Berlin” wyznaczył nowy standard dla całego rynku, tak teraz konkurenci mają nowy punkt odniesienia.
A California tym punktem odniesienia pozostaje, ponieważ Volkswagen już od dekad umiejętnie buduje na jej sukcesie. W 2012 r. powołano do życia oddzielny zespół designu marki Volkswagen Samochody Dostawcze. Pamiętam swoją rozmowę z przewodzącym mu przez pierwszą dekadę Albertem Kirzingerem, w której nie krył on, nad którym modelem z gamy dział ten pracuje najchętniej. Ta sytuacja przynosi dwa bardzo wymierne skutki. Pierwszy z nich jest od razu widoczny dla każdego, kto wejdzie na pokład któregokolwiek modelu z tej linii.
Widać, że kampery Volkswagena tworzą ludzie, którzy mają czarny pas z #vanlife. Czas spędzony z tymi autami nie jest dla nich pracą do odbębnienia, tylko sposobem na życie.
Sam dyrektor Kirzinger pracował przy Californiach w latach 1999 – 2025 i, jak sam twierdził, przez cały ten czas korzystał z nich w pracy, codziennych obowiązkach, weekendowych wypadach i podróżach życia. Podobnym doświadczeniem z Californiami może pochwalić się wiele osób z jego działu, czego efektem są projekty wypracowane na podstawie własnych przygód, testów i analiz.
Tak naprawdę, żeby najlepiej zrozumieć płynącą z tej sytuacji przewagę, trzeba po kontakcie z nową Californią cofnąć się do któregoś z produktów konkurencji. Wtedy można docenić, jaki ogrom schowków, półek i wszelkiego rodzaju gniazdek udało się zmieścić na pokładzie nowego kampervana Volkswagena i zdziwić się, że inni specjaliści nie opanowali jeszcze na pozór tak banalnych udogodnień jak możliwości zmycia talerzy w pokładowym zlewie bez oblewania łóżka, wyjęcia fotela w pojedynkę czy spłukania się z pomocą plażowego prysznica, zmyślnie ukrytego za tylną klapą. Tutaj każdy detal jest przemyślany, sprawdzony w boju i naprawdę działa.
Rozwijana konsekwentnie już od tylu lat specjalizacja Volkswagena w kampervanach w przypadku najnowszej generacji przyniosła jeszcze jedną korzyść. Po raz pierwszy w historii pochodna ta była rozwijana nie na bazie już istniejącej konstrukcji, ale równolegle z „dawcą”.
Ta wyjątkowa w skali całego przemysłu motoryzacyjnego strategia przyniosła nowej Californii szereg niepozornych przewag, które ostatecznie sprowadzają się do nowego poziomu jakości i wydajności w zagospodarowaniu przestrzeni.
Jedną z takich niewidocznych zalet było na przykład zaprojektowanie dachu w sposób, który w Multivanie dał możliwość wprowadzenia panoramicznego szyberdachu, a w Californii wygospodarował dodatkowe, cenne miejsce na głowy w części sypialnianej.
Choć przejście z płyty podłogowej aut dostawczych na tę dedykowaną autom osobowym i lżejszy dla oka projekt nadwozia mogłyby wskazywać inaczej, to w rzeczywistości najnowsza California jest większa i pojemniejsza niż kiedykolwiek wcześniej: przy długości 517 cm jest o całe 27 cm dłuższa od poprzednika, a rozstaw osi mierzący 312 cm jest o 12 cm większy niż dotychczas.
Dalszy rozrost nie byłby sztuką (Volkswagen też ją umie – spójrzcie na Grand Californię), ale California na tle pełnowymiarowych kamperów od zawsze wyróżniała się tym, że można z niej z powodzeniem korzystać na co dzień. Twórcy zręcznie lawirują z wymiarami, tak by dać użytkownikom jak najwięcej miejsca w środku, ale przy tym nadal mieścić się w wymiarach, z którymi nawet kierowcy osobówek poradzą sobie w mieście. Średnica zawracania wynosi tutaj 12 metrów – tyle, co w limuzynie klasy wyższej, a wysokość niezmiennie schodzi poniżej 2 metrów, tak by kampervan Volkswagena wjeżdżał do garażów i na wielopoziomowe parkingi w centrach handlowych.
Dzięki uwzględnieniu Californii na tak wczesnym etapie prac nad Multivanem wnętrze jest nie tylko przestronniejsze niż wcześniej, ale i typowe dla kamperów funkcje są lepiej zintegrowane z projektem – o ile wcześniej miejscami były doklejane trochę na siłę, teraz są już pod ręką i zawarte w zgrabniejszej formie.
California to przepustka do społeczności. W #vanlife jest ona bardzo cenna
O tym jak dużo dobrego przyniosła zmiana płyty podłogowej na tę wywodzącą się z drogowych modeli Volkswagena przekonuję się już na pierwszych kilometrach naszej wspólnej podróży nad Bałtyk. Awans ten przyniósł nowocześniejsze multimedia i systemy asystujące w prowadzeniu (w długich podróżach kamperem naprawdę mogą się przydać!).
Nowa platforma przyniosła osobom zamawiającym Calfornię wybór ciekawej i nadal praktycznie nieznanej kamperowiczom opcji hybrydy plug-in z napędem na cztery koła, która pozwala pokonywać pierwsze około 90 km podróży wyłącznie na energii elektrycznej. Volkswagenem Californią Plug-in już jeździł Filip Blank i uzyskał nią bardzo zadowalające wyniki zużycia paliwa w okolicach 7 l/100 km.
Dość powiedzieć, że jest to bardzo zbliżona ekonomika do sprawdzonego silnika 2.0 TDI o mocy 150 KM, który z kolei trafił do mnie. Na trasie S7 do Trójmiasta wcale nie byłem żółwiem na prawym pasie – dzielnie sunąłem z maksymalną dopuszczalną prędkością, gdzie było to możliwe. Co jednak przede wszystkim zwróciło moją uwagę, to poziom wyciszenia: nawet z dieslem pod maską doświadczenie jazdy Californią jest naprawdę dalekie od skojarzeń z autami dostawczymi. Komfort jazdy jest nieporównywalny z poprzednikiem.
Na kemping dotarliśmy późno w nocy, więc jedyne, co zdążyłem docenić przed pójściem spać, to możliwość szybkiego przearanżowania wnętrza do konfiguracji sypialnianej (zobacz nasz poradnik jak zaplanować pierwszą podróż kamperem) oraz bardzo dużą liczbę gniazd, które pozwoliły uzupełnić całej rodzinie energię we wszystkich urządzeniach przez noc i w ten sposób uniknąć oznak nomofobii (wiedzieliście, że lęk przed rozładowanym telefonem ma swoją nazwę?).
Po użytkowaniu kilku ostatnich generacji Californii byłem ciekaw jak sprawdzi się nowa aranżacja. Po tygodniowym pobycie na kempingu mogę śmiało przyznać, że widzę więcej zysków niż strat z pojawienia się drugich drzwi przesuwnych: do zmienionego po raz pierwszy w tak dużym stopniu od 50 lat ustawienia kabiny trzeba się przyzwyczaić, ale jest też w nim logika i wydajność. Najbardziej podoba mi się teraz lepsza przewiewność kabiny (przydaje się takim osobom jak ja, u których nawet pobyt na polu kempingowym nie osłabia zapędów kulinarnych!) i upłynnienie granicy pomiędzy przestrzenią w środku a na zewnątrz kampera. To trochę jak szerokie wejście na taras z domu – od razu wprowadza do pokoju pozytywną energię, prawda?
A właśnie to ona i bliskość z otaczającym światem budują jakość #vanlife. W nowej Californii przy wielu okazjach zostawialiśmy więc drzwi otwarte z obydwu stron i korzystaliśmy z otoczenia tak, jak nie dało się jeszcze w żadnej Californii przed nią – i właściwie żadnym kamperze.
W Chałupach – a dokładnie na polu Chałupy 6, na którym już kolejny sezon Volkswagen Samochody Dostawcze wspiera użytkowników wszystkich kamperów, nie tylko jego własnej marki – przekonałem się jednak na własnej skórze o tym, co stanowi prawdziwy skarb tego modelu. A właściwie to nie tylko jego, tylko wszystkich kamperów Volkswagena – chodzi bowiem o magię Californii.
Po części obrazuje ją już sam fakt, że rano obudziliśmy się w otoczeniu dwóch przodków auta, którym przyjechaliśmy – kamperów na bazie Transporterów T2 i T3. Pierwszy z nich – klasyk sprzed 60 lat, pamiętający jeszcze początki historii tej linii, przyjechał tu na własnych kołach z Dolnego Śląska (630 km przy maks. 70 km/h).
Co jest najpiękniejsze w uniwersum kamperów Volkswagena to fakt, że niezależnie od użytkowanej generacji, wszyscy właściciele Californii cieszą się podobnym szacunkiem, zainteresowaniem i wsparciem. To jest wyjątkowa moc kamperów tej marki, którą doświadczyłem wielokrotnie podczas podróży jej przeróżnymi modelami na przestrzeni wielu lat po całej Europie, od Grecji po Wielką Brytanię, a nawet w Kanadzie.
Volkswagen z Californią dokonał bardzo trudnej i rzadko udanej w motoryzacji sztuki modernizowania swojego produktu bez zniechęcania do niego fanów.
To bardzo ważne nie tylko dlatego, żeby było miło i żebyśmy się na wakacjach dobrze bawili. Ta unikatowa cecha ma dużo poważniejsze znaczenie, bo w #vanlife jest zawsze element nieprzewidywalności. W praktyce – zwłaszcza podczas pierwszych podróży – ta oferowana od razu i bezinteresownie pomoc potrafi być na wagę złota.
Może dotyczyć to wiedzy, dlaczego nie działa ogrzewanie, gdzie w danej okolicy w nieznanym sobie kraju można napełnić zbiornik z czystą wodą, a gdzie jest piękna miejscówka nad samym morzem, na której można zostać na noc. O pożyczaniu soli do śniadania już nie wspomnę.
Społeczność Californii istnieje i każdy jeżdżący kamperem tej marki jest do niej przyjmowany z automatu. I to samo w sobie zmienia człowieka, a to dopiero początek: rozproszeni po całym kraju fani kamperów Volkswagena mają do zaoferowania wiele mniejszych i większych zlotów organizowanych oddolnie lub odgórnie oraz aktywne grupy dyskusyjne. Ich nieustającą aktywność oraz związek z Californią podsyca także sam krajowy oddział marki Volkswagen Samochody Dostawcze, który wspiera użytkowników fajnymi wydawnictwami książkowymi, a nawet… własną playlistą na Spotify skomponowaną pod wspólne podróże kamperem całą rodziną!
To właśnie takie rzeczy tworzą doświadczenie, po które sięgamy po #vanlife. Je z kolei budowały dekady niesamowitej historii i tworzącej się na jej bazie kultury. I to na tym polega przewaga Volkswagena, której jeszcze długo nie przebije żaden z konkurentów
