Kiedy w 1975 roku na ulicy pojawił się pierwszy Volkswagen LT, nikt nie spodziewał się, że pół wieku później jego bezpośredni spadkobierca będzie zjeżdżał z taśm produkcyjnych pod Poznaniem, zintegrowany ze sztuczną inteligencją. Historia największego z użytkowych Volkswagenów zatoczyła koło – od prostego, ergonomicznego roboczogodziny po cyfrowego Craftera, którego historyczny, 600-tysięczny egzemplarz właśnie opuścił polską fabrykę we Wrześni.
Pół wieku temu rynek samochodów dostawczych wyglądał zupełnie inaczej. Nikt nie myślał o asystentach pasa ruchu, cyfrowych zegarach czy sztucznej inteligencji podpowiadającej trasę. Pojazd miał być prosty, pakowny i niezawodny. Dokładnie w taki sposób narodziła się legenda – Volkswagen LT, który z czasem przeistoczył się w znanego dzisiaj VW Craftera.
Jak potoczyły się losy giganta z Wolfsburga i dlaczego to właśnie Polska stała się sercem tej ponadpięćdziesięcioletniej ewolucji?
LT, czyli inżynieryjny spryt z lat 70.
W 1975 roku w Berlinie Volkswagen zaprezentował model LT (Lasten-Transporter, czyli transporter towarowy). Został stworzony, by wypełnić lukę pomiędzy uwielbianym „Bulli” (Transporterem) a ciężkimi samochodami ciężarowymi. Oferował dopuszczalną masę całkowitą od 2,8 do 3,5 tony, co znalazło odzwierciedlenie w oznaczeniach modeli (LT 28, LT 31, LT 35).
Największą innowacją była jednak kabina. Inżynierowie chcieli wycisnąć absolutne maksimum z przestrzeni ładunkowej, dlatego umieścili silnik z przodu, ale… wewnątrz kabiny, dokładnie pomiędzy fotelem kierowcy a pasażera.
Dzięki temu zabiegowi LT był zaledwie o 34 cm dłuższy od popularnego Transportera, a oferował aż o 50% większą przestrzeń ładunkową (7,85 m³). Co więcej, projektanci nawiązali współpracę z eksperci od ergonomii, dzięki czemu:
- zadbali o szeroką, panoramiczną szybę przednią i potężne lusterka oraz…
- zastosowali niezależne zawieszenie przednich kół, co jak na tamte czasy gwarantowało wyjątkowy komfort prowadzenia w klasie aut użytkowych.
W kolejnych latach model ewoluował – do oferty trafił mocarny jak na tamte lata turbodiesel o mocy 102 KM (1983 r.), wersje z napędem 4×4, cięższa odmiana LT 55 (do 5,6 t DMC) oraz fabryczny kamper Florida (1988 r.). Pierwsza generacja LT sprzedała się w liczbie ponad 470 tysięcy egzemplarzy.
Przełomowy rok 1996 i narodziny marki Volkswagen Samochody Dostawcze
Druga generacja LT, wprowadzona w 1996 roku, przyniosła rewolucję techniczną i wizerunkową. którą można podsumować trzema faktami.
- Silnik powędrował pod tradycyjną maskę, co znacząco obniżyło próg wejścia do kabiny i poprawiło wyciszenie.
- Sercem pojazdu zostały kultowe, oszczędne i nie do zdarcia jednostki TDI.
- LT II stał się pierwszym pojazdem wyprodukowanym pod szyldem nowo utworzonej, dedykowanej marki Volkswagen Samochody Dostawcze.
Do 2006 roku ta generacja znalazła niemal 340 tysięcy nabywców.
„Ten, który potrafi zakasać rękawy” wchodzi na scenę
W 2006 roku nastąpiła zmiana symboliczna. Praktyczny skrót LT ustąpił miejsca nazwie Crafter (z ang. craft – rzemiosło, kunszt), co miało symbolizować „pomocnika, który potrafi zakasać rękawy do ciężkiej pracy”.
Model doczekał się pełnej gamy nadwoziowej – od klasycznych furgonów po specjalistyczne podwozia pod zabudowę. Sprzedaż sięgnęła ponad 480 tysięcy sztuk, przygotowując grunt pod przełom, jaki nadszedł dekadę później.
Września staje się sercem globalnej produkcji
Swoiste „nowe rozdanie” nastąpiło w 2016 roku. Zaprezentowano wówczas drugą generację Craftera – zaprojektowaną od podstaw, m.in. na podstawie wywiadów z setkami kierowców zawodowych i kurierów.
To właśnie z myślą o tym modelu Grupa Volkswagen podjęła decyzję o budowie nowoczesnego zakładu produkcyjnego we Wrześni pod Poznaniem, co stało się nie tylko game changerem dla marki z Wlfsburga, ale także dużym zasrtzykiem enegrii dla wielkopolskiej (jak i krajowej) gospodarki. Dlaczego?
- Lokalny gigant: Fabryka we Wrześni stała się wyłącznym producentem nowej generacji Craftera na rynek globalny.
- Szybkie tempo sukcesu: To właśnie w tym roku – latem 2026 roku – z taśm montażowych w Polsce zjechał 600-tysięczny egzemplarz Craftera.
- Globalne uznanie: Model produkowany w Polsce od razu zgarnął prestiżową nagrodę International Van of the Year 2017, dając początek nowym wariantom, w tym w pełni elektrycznemu e-Crafterowi oraz fabrycznemu kamperowi Grand California.
„Historia LT i Craftera to opowieść o uważnym słuchaniu klientów. Pięćdziesiąt lat temu nasi inżynierowie przenie przenieśli silnik, by zagospodarować każdy centymetr przestrzeni ładunkowej, a dziś z tą samą filozofią projektujemy cyfrowe rozwiązania. Szczególnie cieszy mnie, że najnowszy rozdział tej historii powstaje w Polsce” – wskazuje Magda Piekarczyk-Olszak, dyrektorka marketingu Volkswagen Samochody Dostawcze w Polsce.
Od mechaniki po sztuczną inteligencję i… ChatGPT na pokładzie
Zaktualizowany Crafter z 2024 roku pokazał zresztą, jak bardzo zmieniły się wymagania stawiane dostawczakom. Dziś to mobilne biuro z potężnym wsparciem cyfrowym – dzięki wykorzystaniu Digital Cockpit w pełni cyfrowe zegary zastąpiły analogowe wskaźniki. Wewnątrz auta pojawił się duży ekran i sztuczna inteligencja, a wszystko po to, by ułatwić pracę kierowcy. System multimedialny wyposażono w ekran o przekątnej do 12,9 cala oraz sterowanie głosowe online zintegrowane z modelami językowymi ChatGPT. Kierowca może dzięki wydawać naturalne komendy, pytać o trasę czy prosić o podsumowanie informacji bez odrywania rąk od kierownicy. Wreszcie, samochód doczekał się aktywnych systemów bezpieczeństwa – standard obejmuje zaawansowane systemy wsparcia, takie jak Front Assist (autonomiczne hamowanie awaryjne) czy Lane Assist (utrzymanie pasa ruchu).
Patrząc z perspektywy minionych pięciu dekad, ciągu 50 lat największy samochód dostawczy marki Volkswagen przeszedł drogę od surowej maszyny do pracy, z silnikiem umieszczonym obok kolana kierowcy, do inteligentnego komputera na kołach z polskim rodowodem.
Ewolucja w pigułce – pół wieku dużych dostawczaków VW:
| Generacja / Model | Lata produkcji | Najważniejszy wyróżnik | Całkowita produkcja |
| VW LT I | 1975–1996 | Silnik w kabinie między fotelami, max. pakowność (7,85 m³) | ~470 000 szt. |
| VW LT II | 1996–2006 | Silnik z przodu, oszczędne silniki TDI, start marki VW Dostawcze | ~340 000 szt. |
| VW Crafter I | 2006–2016 | Nowa nazwa, wszechstronne opcje zabudów | ~480 000 szt. |
| VW Crafter II | 2016–obecnie | Nowa fabryka we Wrześni (Polska), tytuł Van of the Year, e-Crafter | Ponad 600 000 szt. (stan na 2026 r.) |
| Crafter (LCI / Modernizacja) | Od 2024 r. | Cyfrowy kokpit, zintegrowany ChatGPT, zaawansowane ADAS | W produkcji |
