Podróżujesz dziś pociągiem? Przygotuj się na spore opóźnienia. W piątek, 11 września, na torach w całej Polsce trwa cichy protest maszynistów. Składy zwalniają przed przejazdami kolejowymi do zaledwie 20 km/h. To bezpośrednia reakcja na tragiczny wypadek, w którym zginęła pasażerka, a maszynista został ranny. Kolejarze mówią wprost: „Czarę goryczy przelano, chodzi o ludzkie życie”.
Dziś rano pasażerowie PKP Intercity oraz kolei regionalnych w całym kraju zderzyli się z falą opóźnień. Związek Zawodowy Maszynistów Kolejowych w Polsce wezwał do nadzwyczajnej akcji: zwalniania do 20 km/h przed wszystkimi przejazdami kolejowo-drogowymi. Akcja, która pierwotnie miała trwać całą dobę, została skrócona do godziny 12:00, ale jej skutki w rozkładach jazdy będą odczuwalne jeszcze przez wiele godzin.
Tragiczny impuls: Śmierć na torach przelała czarę goryczy
Protest nie jest spontanicznym zrywem, ale bezpośrednim efektem tragicznego wypadku w Sokolnikach Suchych (woj. mazowieckie), do którego doszło w środę. Pociąg pasażerski zderzył się tam z ciężarówką na przejeździe z sygnalizacją świetlną. Skład wykoleił się i przewrócił – zginęła pasażerka, a wiele osób, w tym maszynista, zostało rannych.
„Śmierć pasażerki i obrażenia kolejnego maszynisty przelały czarę goryczy. Punktualność nie może być ważniejsza od ludzkiego życia” – podkreślają przedstawiciele środowiska kolejarskiego.
Tylko w 2024 roku w podobnych zdarzeniach zginęło trzech pracowników kolei. Z kolei statystyki za 2025 i 2026 rok pokazują przerażający trend: mimo że kolej ogólnie staje się bezpieczniejsza, liczba wypadków na przejazdach stale rośnie (w samym 2025 r. doszło do 185 takich zdarzeń, w których zginęło 58 osób).
Czego domagają się maszyniści?
Kolejarze tłumaczą, że protest ma pokazać, jak wyglądałaby kolej, gdyby jedynym sposobem na zapewnienie bezpieczeństwa było drastyczne ograniczenie prędkości pociągów. Żądają od rządu i Ministerstwa Infrastruktury konkretnych zmian:
- Zaostrzenia kar dla kierowców: Wprowadzenia automatycznego odbierania prawa jazdy na 3 miesiące za wjazd na przejazd przy czerwonym świetle.
- Nowoczesnej technologii: Montażu systemów kamer rozpoznających tablice rejestracyjne oraz detektorów wykrywających pojazdy blokujące tory.
- Przebudowy niebezpiecznych punktów: Szybszej modernizacji przejazdów kategorii D (pozbawionych szlabanów i sygnalizacji).
- Zmniejszenia presji na pracowników: Ograniczenia liczby dodatkowych obowiązków w kabinie, które odwracają uwagę maszynisty od obserwacji szlaku.
Utrudnienia dla pasażerów: Jak kursują pociągi?
Każde zwolnienie ważącego kilkaset ton pociągu do 20 km/h i ponowne jego rozpędzanie generuje kilkuminutowe straty. Na trasach z wieloma przejazdami opóźnienia szybko się kumulują.
Ważne informacje dla podróżnych:
- Wzajemne honorowanie biletów: W związku z utrudnieniami bilet pasażerski jest dziś honorowany u wszystkich przewoźników (z wyjątkiem pociągów Express InterCity Premium – EIP).
- Bezkosztowy zwrot: Rezygnujesz z podróży? PKP Intercity umożliwia zwrot biletów bez potrącania odstępnego.
- Komunikacja zastępcza: Na kluczowych dworcach pojawili się mobilni informatorzy, a na wybranych odcinkach uruchamiane są autobusy zastępcze.
Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak zapowiedział już prace nad zaostrzeniem przepisów drogowych, choć samą formę protestu maszynistów ocenił jako zbyt radykalną. Związkowcy odpowiadają jednak krótko: „Nie oczekujemy kolejnych deklaracji, ale realnych działań, zanim zginą kolejne osoby”.
