Żółta febra, ryczące wolnossące 2.0 i mały rajdowy gigant. Tak 30 lat temu narodziła się CUPRA

Zanim logo CUPRA zaczęło zdobić masywne grille drapieżnych SUV-ów, a marka stała się synonimem elektro-mobilności i wyrafinowanego, matowo-miedzianego designu, jej historia pisała się w spalinach, zapachu wysokooktanowej benzyny i ryczących na wysokich obrotach silnikach. Trzydzieści lat temu w garażach działu SEAT Sport w Martorell zrodził się szalony pomysł: przenieść bezkompromisowe emocje z odcinków specjalnych Rajdowych Mistrzostw Świata wprost na ulice. Oto jak wyścigowa Ibiza Kit Car dała początek cywilnej legendzie, a brytyjscy fani dostali edycję limitowaną, która dziś jest prawdziwym unikatem.

Połowa lat 90. w sportach motorowych to złota era kategorii 2-Litre Kit Car (Formuła 2). Przepisy FIA zmuszały producentów do budowania lekkich, wolnossących aut przednionapędowych, których warkot na odcinkach specjalnych doprowadzał kibiców do szaleństwa. SEAT podjął wówczas odważną decyzję: wchodzi do gry, aby rzucić wyzwanie utytułowanym rywalom.

W 1995 roku świat ujrzał SEAT-a Ibizę Kit Car. Konstrukcja oparta na drugiej generacji miejskiego auta została poddana drastycznym modyfikacjom. Inżynierowie poszerzyli rozstaw kół, usztywnili nadwozie i zmieścili pod maską 2-litrową, 16-zaworową jednostkę wolnossącą, która generowała około 255–260 KM przy astronomicznych 8400 obr./min. Przy masie własnej auta wynoszącej zaledwie 960 kg i 6-biegowej sekwencyjnej skrzyni biegów, Ibiza stała się prawdziwym pożeraczem zakrętów.

Efekt prześcignął najśmielsze oczekiwania. Hiszpańska maszyna całkowicie zdominowała rywalizację, wywalczając dla marki trzy tytuły Mistrza Świata FIA w kategorii F2 z rzędu (1996, 1997 i 1998). Sukces ten zbiegł się w czasie z ogromnym zainteresowaniem ze strony klientów indywidualnych – kierowcy chcieli mieć cząstkę tej rajdowej magii we własnym garażu.

Odpowiedź inżynierów z Martorell na sukcesy w motorsporcie mogła być tylko jedna. W 1996 roku z linii produkcyjnej zjechał pierwszy w historii seryjny samochód sygnowany nazwą CUPRA (akronim od słów Cup Racing).

Model SEAT Ibiza GTi 16V Cupra od pierwszego wejrzenia udowadniał, że nie jest tylko kosmetycznym pakietem stylistycznym. Pod maskę trafił kultowy, wolnossący silnik 2.0 16V (kod jednostki ABF) generujący moc 150 KM i 180 Nm momentu obrotowego. W połączeniu z masą własną na poziomie 1100 kg, auto bez problemu rozpędzało się od 0 do 100 km/h w 8,2 sekundy, a wskazówka prędkościomierza kończyła bieg na wartości 216 km/h. Na tamte czasy były to parametry, które zawstydzały znacznie droższe auta o zacięciu sportowym.

Jednak to design do dziś budzi największy sentyment. Pierwsza drogowa Cupra zasłynęła z jaskrawego, soczystego lakieru Kiwi Yellow (choć występowała również w odcieniach bieli i czerwieni), charakterystycznych 16-calowych felg aluminiowych ze stopów lekkich, biało-czarnych zegarów na desce rozdzielczej oraz czerwonych pasów bezpieczeństwa. Obniżone, utwardzone zawieszenie oraz wydajny układ hamulcowy z tarczami o średnicy 280 mm z przodu sprawiały, że auto prowadziło się jak gokart.

Podczas gdy cała Europa zachwycała się seryjną wersją GTi 16V Cupra, brytyjski oddział marki postanowił przygotować coś specjalnego dla tamtejszych entuzjastów motorsportu. W 1997 roku na rynek Zjednoczonego Królestwa trafiła edycja limitowana: SEAT Ibiza Cupra Sport F2.

Model ten powstał jako bezpośredni, bezpośrednio sygnowany hołd dla rajdowego mistrza kasy F2. Odznaczał się unikalną specyfikacją wyposażenia: dedykowanymi grafitowymi felgami ze stopów lekkich, bardziej agresywną aerodynamiką z dodatkowymi dokreślonymi progami i spojlerem, a także specjalną tabliczką znamionową we wnętrzu z indywidualnym numerem egzemplarza.

Z powodu bardzo ograniczonej wolumenowo produkcji oraz faktu, że kierownica znajdowała się po prawej stronie (RHD), dzisiaj wariant Cupra Sport F2 uważany jest przez kolekcjonerów klasycznych hot hatchy z lat 90. za absolutny „święty Graal”. Znalezienie bezwypadkowego egzemplarza graniczy z cudem, a ceny dobrze utrzymanych sztuk na aukcjach rosną w zastraszającym tempie.

Spoglądając na współczesną gamę modeli – od napędzanego hybrydą lub mocną benzyną SUV-a Formentor, przez elektryczne Born i Tavascan, po świeży, miejski model Raval – można zadać sobie pytanie: co łączy je z pierwszą, głośną i analogową Ibizą z 1996 roku?

Odpowiedź brzmi: emocje i brak zgody na nudę. Pierwsza Ibiza CUPRA udowodniła koncernowi z Wolfsburga i całemu światu motoryzacji, że hiszpański temperament potrafi stworzyć samochód z unikalnym podwoziem, bezkompromisowym designem i rewelacyjnymi właściwościami jezdnymi. W 2018 roku, kiedy CUPRA stała się w pełni niezależną marką, to właśnie te wartości – odwaga, wyrazisty styl i czerpanie z rajdowych korzeni – stały się jej fundamentem.

Dziś, po upływie trzech dekad, pierwsza Ibiza CUPRA nie jest już tylko starym hot hatchem. To ceniony youngtimer, kamień milowy w historii motoryzacji i żywy dowód na to, że najlepsze historie wyścigowe piszą się wtedy, gdy inżynierowie mają odwagę przelać swoją pasję na zwykłe, cywilne drogi.